Paritina thuqhuñanakawa utjawayi

Foto: Franz Laime - CTB

Mä Museo utt’ayapxatayna. Isla Pariti aylluna jilïrinakapaxa mä nayra pacha yänakani Museo utt'ayapxatayna. Ukaxa qhipha pachanakanxa wali wakiskiriwa, ukampikiwa chuymassa qhanartayapxsna, khitïtassa yatisiraksna. Kawkirusa sarañasa uksa amuyt’asiraksna. Markasana luratanakapaxa amuyusana ch’amapawa, wawanakasaru thakhiparu irpiriwa.

Tunka paqallquni uruna, aka sata qallta phasina, jichha 2016 marana taqi jaqiru, wawanakaru uñacht’äñataki jist’arawäpxatayna. Ukatsa uka walja yänakawa uñacht’ayañataki waljawa utjarakitayna. Ukanx jiwaki uñtkaya sarnaqkaya musparkaya waljachaqanakawa utjatayna.

Ukhama utt’aykasaxa, ukxa mä thuqhuña uñacht’äñampiwa jach’ancht’apxatayna. Ukatakixa pachpa ayllunkiri thuqhuri tamanaka ukhamaraki  yaqha ayllunakata jawillt’ata thuqhuri tamanaka jawst'atampiwa urucht'awäpxatayna.

Thuqhurinakaxa akïri ayllunakata: Pachjiri, Wakullina – Wari Chiku, Kumanä Alta ukankata jutapxatayna.  

Uka Isla Pariti uka aylluxa Los Andes suyunkiwa, ukaxa Titi Qaqa quta thiyankiwa ukhamaraki Puerto Pérez municipio ukankiwa, jilïri Municipio Concejaljilïrinakawa ukankana. Jupanakaxa markapana sartataparjamawa wali irnaqt’askapxi. Jupanakaxa museoutt’ayañxa, wali jak’a jaqinaka ukhamaraki jayankiri jaqinaka uñart’iri jutapxïpanwa mä museo chhijnuqaña amtawäpxatayna.

Foto: Franz Laime - CTB

Ukhamarusa, ukanxa, taqi kuna amparampi lurt'ata yänaka uñcht’ayapxatayna. Tuturata lurata yänaka, ch’illiwata lurt’ata yänaka. Ukhamaraki t’arwata qaputa ukata sawuta jani ukaxa p’itata yänaka uñacht’apxatayna. (Qillqiwa Parititpacha: FLP)

 

Foto: Franz Laime - CTB

Foto: Franz Laime - CTB

Foto: Franz Laime - CTB

Uñaraña

11-Septiembre ukata: 15 marata qhipharu

Qillqawi 9 de septiembre de 2016

 

http://www.taringa.net

Sapa agosto ukhamaraki septiembre phaxsinanakana, kunärsasa jallu pachaxa sarxañataki k’achata qallantki, ukjawa Yahoo Yatiyawina irnaqiri Gordon Donovan tataxa, laqawa uka jach’a utana tinkutchaqanakaru phutu apsuri, uka kawkhansa uka jach’a pataka tunka payani altusa utaxa tinkkatayna, ukjaru sariritayna.

FOTO: Gordon Donovan

Uka jach’a pataka tunka payani altusa uta tinkutata jichhakamaxa tunka phisqhani maranakäxataynawa. Uka jach’a utxa terrorista sata jaqinakawa kunjamatsa uka jach’a utxa tinkuyatäspa ukxa amuyt’xapxatayna, ukhamata mä 11 septiembre phaxsina tinkuxapxatayna.

 

FOTO: Gordon Donovan

“Aka markxa walpuni munastxa ukata ukhama sapa mara sartxa, ukatsa janiwa ukhamäpatxa chuyma alt’ata sarnaqksnati” sataynawa, uka Gordon Donovan phutu apsuri tataxa. Jupaxa Staten Island ukachaqana yurirítaynawa, ukatsa ukjanaraki jilsutayna ukhamaraki kunjamsa uka pä  jach’a pataka tunka payani altusa lurirsa, uka khukhatita, uñjarakitaynawa.

FOTO: Gordon Donovan

Uka phutu apsutanakapaxa janiwa ina ukhamaki, ina kunjamakisa apsuratäkataynati. Ukhamaraki uka pä jach’a utanaka tinkuratapatsa, kunasa mayjäxatayna, ukanaksa phutunaka apsurakitaynawa.

Gordon Donovan Tataxa uka sartawixa jani armatäñapataki phutunakampi phuqhachaña amtanïtaynawa. Uka jupaxa khä 2001 llakkaña marana phuqhatayna.

 

FOTO: Gordon Donovan

Jichhaxa ukachaqana mä Museo ukawa luratäski, siwa. Ukachaqana kimsa waranqa jaqinakawa uka pä jach’a utanakana allitattapata jiwarapxatayna. Jichhaxa ukachaqanakaxa janiwa uñt’añjamäkxiti, siwa. (Qillqiwa: Felix Layme P.) (Imágenes por Gordon Donovan/Yahoo News) 

Uñaraña

Tiwanakuna phutulla apsusiñaxa yatiñätaynawa

Tiwanaku, nayra pacha qala puchunaka, allitattanaka, uñiriwa sarapxatayna. Kuna kawki yatiña utäskchiya, janiwa ukaxa yatiskiti, Jupanakawa wali kusisitawa Nayra Pacha Tiwanakuru purintapxatayna. Sawaru urütaynawa ukhamaraki sata qallta phaxsina. Jichha marätaynawa. Lupixa wali kusapuniwa lupintaskatayna. Yuqallanakasa imillanakasa wali kusisitawa yatichiriparu arkt’ata chhukhupxatayna, ukhama yatiyanipxitu.

Jupanakaxa jani sumana uka nayra qalanakata yatxatirini irpataxa, inakiwa uksa aksa chhukhnaqapxatayna, yatichiripasa uka Tiwanakxata, janiwa kunsa suma yatkataynati. Ina qhayaxa Akapanawa, khayaxa ukawa akaw,… ukhamaki uñachayatayna. Maysanaraki, mä turismo irpirixa Alan L. Kolata tata yatxatirita parlkasaxa, tata Carlos Ponce Sanjinés jupana yatxatatapata parlkasaxa Erich von Däniken ukampikiwa ch’allqhuntawayxatayna, ukatsa Tata L. Kolata jupasa ukhamaraki tata Ponce Sanjinés jupasa ukatsa khiti ciencia ukxata yatxatirisa janipuniwa pachpa yatxatata pankanakapana uka Erich von Däniken jupsa aytapxarakirïtaynati.

Ch'iwina chhaqhtayatawa, ukawa suma amuyaña.

Ponce ukhamaraki Alan L. Kolata yatxatirinakaxa ciencia ukampiwa Tiwnakaxata yatxataskapxi, mayni Erich von Däniken tataxa OVNI saplisa ukata yatxatiriwa, jupaxa uka Tiwanaku nayra pacha markaxa janiwa jaqina luratäkiti, jani ukaxa wara waranakata jutata jaqinakawa lurpacha, siwa. 

Jichhaxa Tiwanaku sarañatakiwa wali pacha amuyt’asisa sarañätaynawa. Jani Inti Punkuru chika uru purkätaxa, jani puripxkätaxa, janiwa suma qhana phuthullamaxa makinamana mistkaniti. Ukhamaraki maya munulitu qalanakasa qhana mistkaniti.

 

Ch'iwixa niya qhiphäxankiwa,...

Inti Punkuxa chika urukiwa suma qhana ajanuni tumoirinakaru katuqirïtayna, ancha alwasa  jayp’usa thitita ajanuni ukhamakiwa katuqxirïtayna. Ukasa yatiñarakïtaynawa. Ukhama akata mayansa wali amuyt’asisawa Tiwanakuxa saraña. (Qillqiwa: Felix Layme Pairumani)

Uñaraña